آخرین گزینه، نه اولین
کشیدن دندان آخرین گزینه درمانی است. هر بار که دندانی کشیده میشود، ساختار فک، چیدمان دندانهای مجاور و کیفیت استخوان تغییر می‌کند — و بازگرداندن این تغییرات هزینه و زمان بیشتری می‌برد تا نگه داشتن همان دندان.
در کلینیک سپهر، پیش از هر تصمیمی برای کشیدن دندان، تمام گزینههای نگه‌داشتن آن — از درمان ریشه تا روکش و درمان لثه — بررسی میشود.
چه زمانی کشیدن دندان اجتناب‌ناپذیر است؟
- تخریب بیش از حد تاج دندان — ترمیم یا روکش دیگر پایه کافی ندارد
- شکستگی عمودی ریشه
- پریودنتیت پیشرفته با تحرک شدید و از دست دادن استخوان گسترده
- دندان عقل نهفته که به دندان مجاور فشار می‌آورد یا عفونت مکرر ایجاد می‌کند
- دندان شیری که وقتش رسیده و مانع رویش دندان دائمی شده
- دندانهای اضافه (Supernumerary) که اختلال ایجاد می‌کنند
- دندانهای زاید در طرح ارتودنسی (برای ایجاد فضا)
انواع اکستراکشن
اکستراکشن ساده
برای دندان‌هایی که کاملاً رویده‌اند. زیر بیحسی موضعی، دندان با فورسپس و الواتور شل و سپس خارج میشود. زمان کوتاه، ترمیم سریع.
اکستراکشن جراحی
برای دندانهای نهفته (مثل دندان عقل نهفته)، دندان‌هایی که ریشه منحنی یا شکسته دارند، یا دندان‌هایی که تاجشان زیر خط لثه است. شامل برش لثه، برداشتن مقداری استخوان و در صورت نیاز برش دندان به قطعات کوچک‌تر است. بخیه گذاشته میشود.
مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان
۲۴ ساعت اول — حیاتی‌ترین دوره
- گاز را ۳۰ تا ۴۵ دقیقه محکم گاز بگیرید تا لخته خون شکل بگیرد
- از نکشیدن نی، تف کردن با فشار و کشیدن سیگار اجتناب کنید — لخته را جابهجا می‌کنند
- غذای سرد و نرم — بستنی، ماست، پوره
- کمپرس سرد از بیرون هر ۲۰ دقیقه برای کاهش تورم
- سر را بالاتر از سطح قلب نگه دارید (بالش اضافه)
روزهای بعد
- از روز دوم می‌توانید آرام با آب نمک ولرم غرغره کنید
- مسواک را از ناحیه کشیدن دور نگه دارید تا بهبودی کامل
- غذاهای سفت، ترد و چسبنده تا ۱ هفته ممنوع
- داروهای تجویزشده سر وقت مصرف شود
Dry Socket — درد شدید ۲ تا ۴ روز بعد از کشیدن — نشانه از بین رفتن لخته است. اگر درد به‌جای کم شدن، بیشتر شد، همان روز مراجعه کنید.
بعد از کشیدن دندان — جایگزینی اجباری است
بهجز دندان عقل، هر دندانی که کشیده میشود باید جایگزین شود. بدون جایگزینی:
- دندانهای مجاور به سمت فضای خالی کج می‌شوند
- دندان روبرو (Opposing Tooth) به سمت پایین یا بالا حرکت می‌کند (Overeruption)
- استخوان زیر فضای خالی تحلیل می‌رود — هر چه بیشتر صبر کنید، حجم استخوان کمتر میشود
- توزیع فشار جویدن مختل میشود
سوالات متداول
کشیدن دندان دردناک است؟
حین عمل خیر — با بیحسی موضعی کامل انجام میشود. بعد از تمام شدن بیحسی ممکن است چند روز ناراحتی خفیف تا متوسط وجود داشته باشد که با مسکنهای معمول کنترل میشود.
دندان عقل همیشه باید کشیده شود؟
خیر. اگر کاملاً رویده، جا دارد، سالم است و قابل تمیز کردن است نیاز به کشیدن ندارد. کشیدن زمانی توصیه میشود که نهفته باشد، به دندان مجاور فشار بیاورد، پوسیده یا عفونت مکرر ایجاد کند.
Dry Socket چیست؟
وضعیتی که لخته خون حفره قبل از بهبودی جابهجا یا حل میشود. علامت: درد شدید ۲ تا ۴ روز بعد از کشیدن. پیشگیری: نکشیدن نی، اجتناب از سیگار، نشستن آب دهان با فشار. در صورت بروز سریع مراجعه کنید.
بعد از کشیدن دندان حتماً باید جایگزین شود؟
بله — بهجز دندان عقل. بدون جایگزینی دندانهای مجاور کج می‌شوند، دندان روبرو حرکت می‌کند و استخوان تحلیل می‌رود. هر چه دیرتر اقدام شود، گزینههای جایگزینی محدودتر و گران‌تر می‌شوند.
چه مدت بعد از کشیدن میتوان ایمپلنت گذاشت؟
در برخی موارد ایمپلنت فوری همان جلسه کشیدن انجام میشود. در حالت معمول ۲ تا ۳ ماه برای بهبودی حفره صبر میشود. دندانپزشک بعد از بررسی رادیوگرافی تصمیم میگیرد.
بعد از کشیدن چقدر استراحت لازم است؟
۲۴ تا ۴۸ ساعت استراحت نسبی. فعالیت سنگین و ورزش شدید ۲۴ ساعت اول ممنوع است تا لخته محکم شود.